Time in Range (TIR) Nedir? Hedef Aralıkta Kalma Süresi Neden Önemlidir?
Sürekli Glukoz Takip (CGM) sistemleri, gün boyunca glukoz düzeylerinin nasıl değiştiğine ilişkin kapsamlı veriler sunar. Bu verileri değerlendirirken kullanılan önemli ölçütlerden biri de Time in Range (TIR), yani Hedef Aralıkta Kalma Süresidir.
Peki, Time in Range ne anlama gelir, nasıl hesaplanır ve glukoz yönetiminde neden önemlidir?
Time in Range (TIR) nedir?
Time in Range (TIR), glukoz değerlerinin belirlenen hedef aralıkta kaldığı sürenin yüzdesini ifade eder.
Diyabetli birçok yetişkin için genel olarak kullanılan hedef glukoz aralığı 70–180 mg/dL olarak tanımlanır. Buna göre TIR, CGM verilerinin ne kadarının bu aralıkta bulunduğunu gösterir.
Örneğin TIR değerinin %70 olması, glukoz değerlerinin günün yaklaşık %70’inde hedef aralıkta olduğu anlamına gelir.
Ancak hedef glukoz aralıklarının kişiden kişiye değişebileceği unutulmamalıdır. Yaş, gebelik, eşlik eden sağlık durumları, hipoglisemi riski ve kişiye özgü tedavi hedefleri gibi faktörlere göre farklı hedefler belirlenebilir.
TIR nasıl hesaplanır?
CGM sistemleri gün ve gece boyunca düzenli olarak glukoz verisi toplar. Bu veriler içerisinde hedef aralıkta bulunan ölçümlerin oranı hesaplanarak TIR yüzdesi elde edilir.
Örneğin bir kişinin glukoz değerleri 24 saatlik sürenin %70’inde 70–180 mg/dL aralığında bulunuyorsa TIR değeri %70’tir. Bu oran yaklaşık 16 saat 48 dakikaya karşılık gelir.
TIR’ın yüzde olarak ifade edilmesi, glukoz düzeylerinin günün ne kadarında hedef aralıkta seyrettiğinin kolayca anlaşılmasını sağlar.
TIR neden önemlidir?
HbA1c, yaklaşık son 2–3 aylık dönemdeki ortalama glisemik duruma ilişkin önemli bilgiler sunar. Ancak tek başına glukoz düzeylerinin gün içerisinde ne kadar değiştiğini veya düşük ve yüksek glukoz düzeylerinde ne kadar süre geçirildiğini göstermez.
TIR ise CGM verileri sayesinde glukoz düzeylerinin günün ne kadarında hedef aralıkta kaldığını gösterir.
Bu nedenle TIR; Hedef Aralığın Üzerinde Geçirilen Süre (TAR) ve Hedef Aralığın Altında Geçirilen Süre (TBR)gibi diğer CGM metrikleriyle birlikte değerlendirildiğinde glisemik durum hakkında daha kapsamlı bilgi sağlayabilir.
TIR, TAR ve TBR arasındaki fark nedir?
CGM verileri değerlendirilirken yalnızca hedef aralıkta geçirilen süreye değil, hedef aralığın altında ve üzerinde geçirilen sürelere de bakılır.
TIR (Time in Range – Hedef Aralıkta Kalma Süresi):
Glukoz değerlerinin belirlenen hedef aralıkta bulunduğu sürenin yüzdesidir. Birçok diyabetli yetişkin için genel hedef aralık 70–180 mg/dL olarak kabul edilir.
TAR (Time Above Range – Hedef Aralığın Üzerinde Geçirilen Süre):
Glukoz değerlerinin hedef aralığın üzerinde olduğu sürenin yüzdesidir.
TBR (Time Below Range – Hedef Aralığın Altında Geçirilen Süre):
Glukoz değerlerinin hedef aralığın altında olduğu sürenin yüzdesidir.
Bu üç metriğin birlikte değerlendirilmesi, yalnızca ortalama glukoz değerine bakmaya kıyasla gün içerisindeki glukoz seyrinin daha ayrıntılı görülmesini sağlar.
Hedef TIR değeri nedir?
Uluslararası konsensüs önerilerine ve güncel ADA standartlarına göre, diyabetli birçok gebe olmayan yetişkin için 70–180 mg/dL aralığında geçirilen sürenin %70’in üzerinde olması genel bir hedef olarak belirlenmiştir.
%70 TIR, yaklaşık olarak günde 16 saat 48 dakika hedef aralıkta kalmaya karşılık gelir.
Bununla birlikte TIR hedefleri kişiye özel olarak belirlenmelidir. Özellikle ileri yaş, eşlik eden hastalıklar, hipoglisemi riski ve gebelik gibi durumlarda hedef aralıklar ve hedeflenen süreler farklı olabilir.
Bu nedenle kişisel TIR hedefleri sağlık uzmanıyla birlikte değerlendirilmelidir.
TIR ve HbA1c arasındaki fark nedir?
HbA1c ve TIR birbirinin yerine geçen değil, glisemik durumun farklı yönleri hakkında bilgi sağlayan ölçütlerdir.
HbA1c, yaklaşık son 2–3 aylık ortalama glisemik durum hakkında bilgi verirken TIR, CGM verilerinden yararlanarak glukoz değerlerinin hedef aralıkta ne kadar süre kaldığını gösterir.
Aynı HbA1c değerine sahip iki kişinin gün içerisindeki glukoz değişimleri birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle TIR, TAR ve TBR gibi CGM metrikleri glukoz değerlerinin günlük seyrini değerlendirmede ek bilgiler sunabilir.
TIR değerindeki küçük değişiklikler ne anlama gelir?
TIR yüzdesindeki değişiklikler günlük süreye çevrildiğinde daha anlaşılır hale gelebilir.
Örneğin TIR’da:
- %5’lik artış, günde yaklaşık 1 saat 12 dakika,
- %10’luk artış ise günde yaklaşık 2 saat 24 dakika
daha fazla hedef aralıkta geçirilen süre anlamına gelir.
Bu nedenle TIR değerlerinin zaman içindeki değişimini takip etmek, glukoz yönetimindeki gelişmeleri değerlendirmek açısından yararlı olabilir.
Dexcom Clarity ile Time in Range takibi
Dexcom Clarity, CGM verilerinin daha ayrıntılı şekilde görüntülenmesine ve değerlendirilmesine yardımcı olan bir raporlama platformudur.
Dexcom Clarity’de glukoz ölçümleri belirlenen aralıklarla karşılaştırılarak kategorilere ayrılır ve her kategoride geçirilen sürenin yüzdesi hesaplanır. Böylece hedef aralıkta, hedef aralığın üzerinde ve altında geçirilen süreler daha kolay değerlendirilebilir.
Bu veriler, zaman içerisindeki glukoz eğilimlerinin ve tekrar eden paternlerin görülmesine yardımcı olabilir. CGM verilerinin sağlık profesyoneliyle paylaşılması ise glisemik durumun birlikte değerlendirilmesini kolaylaştırabilir.
Not: Dexcom Clarity’de belirlenen hedef aralıklar ile Dexcom CGM sistemindeki uyarı ayarları birbirinden farklı olabilir. Clarity’de yapılan aralık değişiklikleri yalnızca Clarity raporlarına uygulanır.
TIR değerini değerlendirirken nelere dikkat edilmelidir?
TIR önemli bir CGM metriği olmakla birlikte tek başına değerlendirilmemelidir.
Hedef aralığın altında geçirilen süre, hedef aralığın üzerinde geçirilen süre, ortalama glukoz, glukoz değişkenliği ve diğer CGM metrikleri de genel tabloyu anlamada önem taşır.
Ayrıca TIR hedeflerinin kişiye özel olduğu unutulmamalıdır. CGM verilerine dayanarak tedavide yapılacak değişiklikler sağlık profesyoneliyle birlikte değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
TIR neyin kısaltmasıdır?
TIR, İngilizce “Time in Range” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede “Hedef Aralıkta Kalma Süresi” olarak ifade edilebilir.
TIR %70 ne anlama gelir?
TIR’ın %70 olması, glukoz değerlerinin değerlendirilen sürenin %70’inde hedef glukoz aralığında bulunduğunu ifade eder. 24 saat üzerinden düşünüldüğünde bu yaklaşık 16 saat 48 dakikaya karşılık gelir.
Hedef glukoz aralığı nedir?
Diyabetli birçok gebe olmayan yetişkin için genel hedef aralık 70–180 mg/dL (3,9–10,0 mmol/L) olarak kabul edilir. Ancak kişisel hedefler farklılık gösterebilir ve sağlık profesyoneli tarafından bireysel olarak belirlenmelidir.
TAR nedir?
TAR (Time Above Range), glukoz değerlerinin hedef aralığın üzerinde bulunduğu sürenin yüzdesini ifade eder.
TBR nedir?
TBR (Time Below Range), glukoz değerlerinin hedef aralığın altında bulunduğu sürenin yüzdesini ifade eder.
TIR, HbA1c’nin yerine geçer mi?
TIR ve HbA1c glisemik durumun farklı yönleri hakkında bilgi sağlar. HbA1c daha uzun dönemli ortalama glisemik durum hakkında bilgi verirken TIR, CGM kullanımı sırasında glukozun hedef aralıkta ne kadar süre kaldığını gösterir. Bu nedenle iki değer birlikte değerlendirildiğinde farklı ve tamamlayıcı bilgiler sunabilir.
Hedef aralıkta geçirilen zamanı anlamak
Time in Range, CGM verilerini günlük yaşam açısından daha anlaşılır hale getiren önemli ölçütlerden biridir. Glukoz değerlerinin yalnızca ortalamasına değil, hedef aralıkta, hedef aralığın altında ve üzerinde geçirilen sürelere de bakılması glisemik durumun daha kapsamlı değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
CGM ve glukoz verilerinin değerlendirilmesi hakkında daha fazla bilgi edinmek için Medsalus’un Sürekli Glukoz Takibi içeriklerini inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Dexcom. What is Time in Range?
- American Diabetes Association Professional Practice Committee. 6. Glycemic Goals, Hypoglycemia, and Hyperglycemic Crises: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl. 1).
- Battelino T, Danne T, Bergenstal RM, et al. Clinical Targets for Continuous Glucose Monitoring Data Interpretation: Recommendations From the International Consensus on Time in Range. Diabetes Care. 2019;42(8):1593–1603.
- Dexcom. How are ranges defined for Time in Range?
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve tıbbi tavsiye niteliğinde değildir. Glisemik hedefler kişiye göre farklılık gösterebilir. Kişisel hedefleriniz ve diyabet yönetiminizle ilgili kararlar için sağlık profesyonelinize danışın.
Akıllı cihaz ayrıca satılmaktadır.
